Singelblok, Amsterdam
Langs de Elzenhagensingel in Amsterdam-Noord, vlakbij metrohalte Noord, is een bijzonder woonblok gerealiseerd. Het is een langgerekte, gebogen wand met 401 woningen, een stedelijk dorp in de stad. Het betreft huurwoningen van Vesteda en Eigen Haard, zorgwoningen voor perMens en commerciële functies. Het blok is opgedeeld in acht panden en twee torens die afwisselend door BureauVanEig en INBO zijn ontworpen. Erkers, reliëfwerking, metselwerkpatronen en parcellering zijn belangrijke thema’s.
Knooppunt
De diversiteit aan woningtypes en huurvormen brengt verschillende bewonersgroepen samen. Bijzonder is de levendige plintgevel, waarin allerlei functies zijn opgenomen, waaronder wonen, buitenruimtes, entrees, zorg, commerciële functies en een buurtkamer. De buurtkamer biedt bewoners een plek om elkaar te ontmoeten. Dankzij de positie vlakbij het OV-knooppunt worden bewoners gestimuleert om van het OV gebruik te maken.
Thuiskomen
Prettig wonen staat centraal, door alle schalen heen. Vanaf diverse plekken in de omgeving zorgen de torens voor herkenbaarheid en oriëntatie. Naast het opdelen van het blok in losse panden, wordt in de hoogte geleding gecreëerd door de setbacks. Met woningen op een opgetilde begane grond en terugliggende buitenruimtes wordt voor privacy gezorgd. Het dek, tussen gevelwand en metrotalud, vormt een rustige tegenhanger voor zowel de bewoners als iedereen die even in de luwte wil zijn.
Zachte landing
Aan de metrozijde landen de gebouwen op het dek van de parkeergarage, dat voor iedereen toegankelijk is. Het dek is ingericht met heuvels van groen, paden en verblijfsplekken. De toegangen naar de maisonettewoningen zijn hieraan gesitueerd en deze bewoners hebben hier een eigen, beschutte buitenruimte. Samen met het talud naar de Nieuwe Leeuwarderweg vormt het langgerekte dek een prettige, stedelijke en intieme ruimte.
Twee handschriften
De supervisoren Jan Brouwer en Jeroen Geurst besloten twee verschillende architectenbureaus de gevels te laten ontwerpen, om de gewenste diversiteit in het gevelbeeld te realiseren. Stedenbouwkundig is de lange gevelwand in acht panden opgedeeld, met de twee torens terugliggend in de tweede lijn.
Bijzondere ornamenten
De robuuste architectuur is geïnspireerd op de stedelijke allure van de brownstone blokken in Brooklyn. In de door INBO ontworpen gebouwdelen zijn de gevelopeningen over twee lagen met elkaar verbonden. Daarmee krijgt het lange gebouw een rustig en herkenbaar ritme. In de delen van BureauVanEig spelen de opvallende betonnen ornamenten een terugkerende rol. Ze zijn geïnspireerd op beeldhouwkunst van Brâncusi en geven de blokken een eigen karakter.
Drager van schoonheid
In het Singelblok is beton niet alleen als constructief materiaal benaderd, maar ook als drager van identiteit en schoonheid. De prefab betonnen gevelelementen combineren constructieve logica met een rijke architectonische expressie. Juist omdat deze toepassing aansluit op gangbare productieprocessen, is zij goed schaalbaar en zeer toepasbaar in toekomstige projecten. Het ontwerp laat daarmee zien dat een efficiënte bouwmethode goed kan samengaan met een zorgvuldig ontworpen gevel.
Overhoeks uitzicht
Bijzonder aan de architectuur van de delen van BureauvanEig, is de opzet van de gevels met afgeschuinde hoeken, waardoor ook de tussenwoningen een overhoeks uitzicht hebben. Dit draagt sterk bij aan de woonkwaliteit, met name voor de kleinere woningen. Het balkon is hier tevens het centrale element in de woningen; alle verblijfsruimtes hebben er toegang toe. Doordat het balkon deels verdiept is opgenomen in het volume, biedt het ook op hoogte een prettige beschutting en overgang naar buiten. Het zorgvuldig vormgegeven hekwerk zorgt enerzijds voor privacy en anderzijds voor een wijds zicht rondom.
Samenwerken
De uitdagingen van de geluidsbelaste locatie, de stapeling van verschillend programma, de menging van woonvormen én de binnentuin op het dek vergden een intensieve samenwerking tussen de disciplines. Het ontwerptraject speelde zich geheel af tijdens de coronatijd, waarbij alle overleggen online plaatsvonden. Het was een nieuwe manier van samenwerken, waardoor het des te meer bijzonder was dat het lukte om elkaar te vinden in het ontwerp tijdens een periode van sociale afstand.
Ontwerpteam: Roy van den Brand, Marjolein van Eig, Melvin van den Houdt, INBO
Structuur: INBO
Opdrachtgever: CZAN Blauwhoed, Vesteda
Aannemer: Heddes Bouw & Ontwikkeling
Constructeur: Pieters
Installatieadviseur: IBL
Adviseur bouwfysica: Buro Bouwfysica
Supervisie: Jeroen Geurst, Jan Brouwer
Fotograaf: Max Hart Nibbrig
