Dalveen, Den Haag
In de wederopbouwwijk De Venen, in Den Haag Zuidwest, zijn 75 rijtjeswoningen van het complex Dalveen, eigendom van Hof Wonen, verduurzaamd naar label A++. De woningen uit 1958 van architect Nuyten staan gegroepeerd in drie rijtjes met vijf woningen per rij en zijn samen met de portiekflats onderdeel van het stempelplan de Venen.
Grote bouwopgave
De verduurzaming van sociale huurwoningen is momenteel één van de grootste bouwopgaves in Nederland. Vaak wordt deze opgave vooral aangevlogen als een technische opgave, waarbij de isolatie, ventilatie en verwarming van de woning verbeterd wordt. De originele kwaliteiten en architectuur van de woningen wordt niet altijd meegenomen in deze renovaties, terwijl de technische maatregelen juist een uitgelezen kans vormen om ook de architectuur te herstellen of te verbeteren. Vaak gaat het om woningen uit de jaren ’50, ’60, ’70, ‘80 die in de loop van de tijd verrommeld zijn; kozijnen zijn een keer vervangen, de kleuren veranderd, hekwerken zijn vernieuwd. De verduurzaming vormt een mooi moment om eens goed op te ruimen, te kijken naar de aanwezige kwaliteiten en de woningen in het bouwblok in ere te herstellen of zelfs nog beter te maken.
Integraal
Bij de rijwoningen in de Venen is de architectuur en techniek, binnen het beperkte budget, integraal aangevlogen. Alle partijen; opdrachtgever, uitvoerder en architect hebben zich vanaf de start hard gemaakt voor een verduurzaming die zorgt voor behoud en het verbeteren van kwaliteit van de bestaande blokken. De bewoners zijn hierin zorgvuldig en uitvoerig betrokken. Dat dit gewaardeerd werd bleek uit het feit dat de noodzakelijke 70% goedkeuring die normaal gesproken opgehaald moet worden, uiteindelijk met 97% positieve stemmen, ruimschoots gehaald werd.
Verduurzaming
Het dak, de gevel en begane grondvloeren zijn geïsoleerd. Het ventilatiesysteem is helemaal vernieuwd en de radiatoren zijn vervangen. De woningen zijn gasloos gemaakt, er zijn nieuwe kozijnen geplaatst en op het dak liggen PV panelen. Het label van de woningen is nu A++.
Tussenschaal
De 15 rijtjes met eengezinswoningen passen mooi in de kenmerkende jaren ’50 architectuur van het burgerlijke wonen. De blokken hebben een prettige schaal, met drie kopgeveltjes per stempel aan de straat. Op blokniveau ontbrak er wel een ‘tussenschaal’. Middels een rode accentsteen is er daarom een plint gemaakt en zijn de entrees voorzien van een baksteen kader, waardoor de woningen meer geleding hebben gekregen.
Persoonlijk
De Venen is opgebouwd uit vijf stempels. De verschillende stempels hebben elk een unieke kopgevel en een unieke voordeurkleur gekregen. In het voortraject konden bewoners stemmen op de kopgevel van hun voorkeur tijdens de georganiseerde bewonersavonden. Bij de voordeuren zijn luifels en armaturen toegevoegd om de entree naar de woning prettiger te maken.
Locatie specifiek
De opvallende vormgeving van de valbeveiliging is geïnspireerd op de hekwerken van de bestaande portiekflats. De steenstrips zijn geplaatst in kettingverband, een metselverband dat typerend is voor de jaren vijftig.
De renovatie van het complex Dalveen is onderdeel van de grootschalige verduurzaming en vernieuwing van de wijk de Venen. De portieflats worden verduurzaamd en aan het Hoogveen komt grootschalige nieuwbouw. BureauVanEig werkt momenteel aan de vervangende nieuwbouw van de rijwoningen aan het Laagveen, waarbij 20 rijwoningen zullen worden vervangen door 48 rug-aan-rugwoningen, in de sociale huur. De inrichting van de openbare ruimte, met de kenmerkende haagstructuur, zal in een latere fase worden uitgevoerd.
Opdrachtgever: Era Contour en Hof Wonen
Aannemer: Era Contour
Fotografie: Loes van Duijvendijk
Team: Marjolein van Eig, Dave van Leeuwen, Jolien Streng
